อีเลินนิ่งปัจจุบันอีเลินนิ่งปัจจุบัน  แสดงรายการสมาชิกใน อีเลินนิ่งรายชื่อสมาชิก  ค้นหา อีเลินนิ่งค้นหา  ช่วยเหลือช่วยเหลือ
  ลงทะเบียนลงทะเบียน  เข้าระบบเข้าระบบ
คุณครูมงคล สุตัญตั้งใจ
 อีเลินนิ่งครูมัธยมตระการพืชผล : คุณครูมงคล สุตัญตั้งใจ
หัวข้ออีเลินนิ่ง อีเลินนิ่ง: กาพย์มหาชาติ,เสือโคคำฉันท์ เพิ่มใหม่เพิ่มอีเลินนิ่งใหม่
ผู้เขียน
รายละเอียด << อีเลินนิ่งเดิม | อีเลินนิ่งต่อไป >>
mongkol
th04
th04
ภาพแทนตัว

เข้าเป็นสมาชิกเมื่อ: 27 ตุลาคม 2005
กลุ่มสาระ/งาน: ภาษาไทย
เพิ่มใหม่: 54
สร้างเมื่อ: 29 มิถุนายน 2010 เวลา 14:39 | IP ล็อค

กาพย์มหาชาติ

         ผู้แต่ง สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม ทรงพระนามเดิมว่า พระศรีศิลป์ เป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระเอกาทศรถ ก่อนได้ราชสมบัติผนวชอยู่วัดระฆัง ๘ พรรษา ได้สมณศักดิ์เป็นพระพิมลธรรม มีสมัครพรรคพวกมาก แย่งราชสมบัติแล้วปลงพระชนม์เจ้าฟ้าศรีเสาวภาคย์ ซึ่งเป็นพระอนุชาต่างพระมารดาได้ปราบดาภิเษกเป็นกษัตริย์  เมื่อ พ.ศ.๒๑๖๓ อยู่ในราชสมบัติ ๘ ปี

         สมเด็จพระเจ้าทรงธรรมทรงใฝ่พระทัยในพระพุทธศาสนา รับสั่งให้ค้นหาพระพุทธบาทจนพบที่ไหล่เขาเขตเมืองสระบุรีและโปร ดเกล้าฯ ให้สร้างมณฑปสวมรอยพระพุทธบาทนั้นไว้ นอกจากนี้ยังได้พระราชนิพนธ์กาพย์มหาชาติ

         ประวัติ  พระพงศาวดารยืนยันว่าสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมทรงพระราชนิพนธ์ "พระมหาชาติคำหลวง"เมื่อ จ.ศ.๙๘๙  พ.ศ.๒๑๗๐ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาราชนุภาพทรงสันนิษฐานว่า หมายถึงกาพย์มหาชาติ แต่ต้นฉบับที่เหลือตกทอดมาไม่ครบทุกกัณฑ์

         ทำนองแต่ง แต่งด้วยร่ายยาว มีคาถาบาลีแทรกเป็นตอน ๆ เพื่อให้ฟังเรื่องติดต่อกันได้สะดวก

         ความมุ่งหมาย ใช้เทศน์ให้อุบาสกอุบาสิกาฟัง

         เรื่องย่อ เช่นเดียวกับมหาชาติคำหลวง

         กาพย์มหาชาติมีทำนองแตกต่างกับมหาชาติคำหลวง คือ ใช้ คำประพันธ์ประเภทร่ายยาวอย่างเดียว และวิธีแปลภาษาบาลีแตกต่างกันคือ มหาชาติยกคาถาบาลีมาวรรคหนึ่งแล้วแปลเป็นภาษาไทยวรรคหนึ่ง สลับกันไป แต่กาพย์มหาชาติยกคาถาไว้ตอนหนึ่ง แล้วจึงแปลภาษาไทยให้เนื้อความติดต่อกันยาว ๆ เพื่อฟังเข้าใจได้สะดวก ถ้อยคำสำนวนที่ใช้เรียบเรียงมหาชาติเป็นภาษาง่าย ๆ ไม่สู้มีศัพท์โบราณ แต่อย่างไรก็ดี กาพย์มหาชาติยังมีเนื้อความยืดยาวเกินไป ไม่อาจเทศน์ในวันเดียวกัน จึงเป็นการขัดกับความเชื่อของผู้ฟัง ซึ่งเชื่อว่าจะต้องฟังให้จบในวันเดียว จึงจะได้อานิสงส์แรง เกิดทัศนศาสนาพระศรีอาริย์ เป็นเหตุให้กาพย์มหาชาติเสื่อมความนิยมไป ต่อจาก
นั้นจึงมีการแต่งมหาชาติสำหรับเทศน์ให้จบใน ๑ วัน ขึ้นใหม่อีกหลายสำนวน ตามมาเรียกกันว่า
"มหาชาติกลอนเทศน์"

                     ตัวอย่างข้อความบางตอน

                     ตอนชูชกต่อว่าพระเวสสันดรเมื่อไม่พบสองกุมาร

         โภ เวสสันดร  ดูกรมหาเวสสันดรดาบสผู้ทรงพรตพฤธี  นามชื่อว่าฤาษีย่อมทรงสัตว์ ให้ม้วยมุดเป็นบรมรรถ ไม่มุสานี้มาเสียซึ่งสัจจาไม่จริ ง เดิมดูนี้เห็นเป็นยวดยิ่ง จะยกยอดพระบารมี มาตรออกปากขอพระชาลีกัณหา ก็ให้โดยปรีดาโดยด่วน แล้วเชิญชวนให้ข้าท่าท้วงนาง ครั้นขัดขวาง ก็ยอยกยุให้ไปยังยังพระเจ้าปู่งดงามงงเป็นพะวงพะวัก แล้วลอบลักดูหน้า ให้คิ้วตาเตือนพระลูกน้อย เธอทำเชิงเฉยเมยเป็นไม่รู้เห็น ตกจะล่วงกันเล่น พบให้เลื่อยฦาฉนี้ฦาประการใดในโลกนี้ที่จะกล่าวมุสาวาทีเทียมเท ่า ถึงพระเวสสันดรเจ้าองค์นี้ก็เป็นว่ามิได้แล้วแล

เสือโคคำฉันท์

         ผู้แต่ง พระมหาราชครู สันนิษฐานว่ามีเชื้อสายพราหมณ์เป็นพระอาจารย์ถวายพระอักษรแด่สม เด็จพระนารายณ์มหาราช อาจดำรงตำแหน่งพระมหาราชครูฝ่ายลูกขุน ณ.ศาลาหลวงหรือพระมหาราช

 

         ประวัติ สันนิษฐานว่าแต่งก่อนสมุทรโฆษคำฉันท์ โดยนำเค้าเรื่องมาจากปัญญาชาดก

         ทำนองแต่ง แต่งด้วยฉันท์และกาพย์ แต่มีจำนวนฉันท์และกาพย์น้อยชนิดกว่าสมุทรโฆษคำฉันท์

         ความมุ่งหมาย เพื่อสอนคติธรรม

         เรื่องย่อ เริ่มต้นกล่าวสรรเสริญคุณเทวดา กษัตริย์ และพระรัตนตรัย แล้งดำเนินเรื่องว่าเสือแม่ลูกอ่อนและโคนมแม่ลูกอ่อนอยู่ในป่าแ ห่งหนึ่ง วันหนึ่งแม่เสือออกไปหาอาหาร ลูกโคสงสารจึงบอกแม่ให้นมแก่ลูกเสือ ลูกเสือและลูกโคจึงเริ่มรักกันอย่างพี่น้อง แม่เสือสาบานว่าจะไม่ทำลูกโค แต่แม่เสือไม่รักษาคำสัตย์กินแม่โคเสีย ลูกเสือและลูกโคจึงช่วยกันประหารแม่เสือ แล้วชวนกันไปหากินจนพบพระฤาษีพระฤาษีเมตตาชุบให้เป็นคน ลูกเสือเป็นพี่ได้ชื่อว่า พหลวิไชย ลูกโคเป็นน้องชื่อว่าคาวี พระฤาษีอวยพรและมอบพระขรรค์วิเศษให้ ทั้งสองจึงลาฤาษีไปเมืองมคธ
พระคาวีได้ฆ่ายักษ์ที่คอยทำร้ายชาวเมืองนั้นตาย ได้นางสุรสุดา ราชธิดาท้าวมคธ แต่พระคาวีถวายแด่พระพี่ชายแล้วออกเดินทางต่อ ไป ต่างฝ่ายต่างเสี่ยงบัวคนละดอก เมื่อไปถึงดมืองร้างเมืองหนึ่งพบกลองใหญ่ตีไม่ดัง ผ่าดูพบนางจันทราผู้ผมหอมธิดาท้าวมัทธราชและนางแก้วเกษร แห่งรมนคร ได้ทราบความจากนางว่านกอินทรีย์ใหญ่คู่หนึ่งบินมากินชาวเมืองตล อดจนพ่อแม่ นางรอกชีวิตได้ก็เพราะกลองใบนั้น พระคาวีปราบนกอินทรีด้วยพระขรรค์วิเศษและได้นางจันทรเป็นชายา

         วันหนึ่งนางจันทรลงสรงในแม่น้ำ ใส่ผมหอมในอบแล้วลอยน้ำไป ท้าวยศภูมิ ผู้ครองเมืองพันธวิไสยเก็บได้ หลงใหลผมหอมนั้น นางทาสีอาสานำนางมาถวาย โดยออกอุบายลวงถามความลับเกี่ยวกับพระขรรค์จากนางจันทร  ครั้นทราบว่าพระคาวีถอดพระชนม์ไว้ในพระขรรค์ จึงนำพระขรรค์ไปเผาไฟ พระคาวีสลบไป แล้วนางทาสีพานางจันทรไปถวายท้าวยศภูมิ  แต่ไม่อาจเข้าใกล้นางได้เพราะร้อนเป็นไฟ ด้วยอำนาจความภักดีที่มีตอพระคาวี

         เมื่อพระพหลวิไชยเห็นบัวอธิฐานเหี่ยวลงเป็นลางร้ายจึงตามหาร่าง พระคาวี และพบ

พระขรรค์ในกองไฟ มาชำระล้างวางบนองค์พระคาวี พระคาวีพื้นขึ้นแล้ว พากันออกตามหา

นางจันทรถึงเมืองท้าวยศภูมิ พระพหลวิไชยแปลงเป็นพระฤาษีอาสาชุบท้าวยศภูมิให้เป็นหนุ่มแล้วฆ ่าเสียเอาพระคาวีออกมาแทนอ้างว่าชุบตัวเป็นหนุ่มได้สำเร็จ พระคาวีได้อภิเษกสมรสกับนางจันทรและได้ครองเมืองพันธไสยสืบมา

         เสือโคคำฉันท์เป็นหนังสือประเภทฉันท์เรื่องแรกที่จบสมบูรณ์ ชนิดของฉันท์ที่ใช้แต่งไม่มีมากและโคลงไม่เคร่งครัดตามแผนบังคั บ นอกจากนี้มีกาพย์ชนิดต่าง ๆ  แต่งอยู่ด้วย ถ้อยคำสำนวนเข้าใจง่ายกว่าสมุทรโฆษคำฉันท์ เรื่องนี้ได้ต้นเค้ามาจากปัญญาสชาดก แต่ก็ไม่ได้กล่าวถึงการกลับมาของบุคคลในเรื่องอย่างชาดก ต่อมาในรัตนโกสินทร์พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงพระรา ชนิพนธ์บทละครเรื่องคาวีเรื่องเสือโคคำฉันท์นี้

ไปข้างบน มุมมอง mongkol's รายละเอียด ค้นหาข้อความที่ส่งอื่น ๆ โดย mongkol
 

ต้องการเพิ่มหรือตอบอีเลินนิ่งต้องเข้าสู่ระบบก่อน เข้าสู่ระบบ
ถ้ายังไม่ลงทะเบียนให้ทำการลงทะเบียนก่อน ลงทะเบียน

  เพิ่มใหม่เพิ่มอีเลินนิ่งใหม่
พิมพ์เรื่องนี้ พิมพ์เรื่องนี้

กระโดดไปที่ทะเบียนอีเลินนิ่ง
คุณ ไม่สามารถ เพิ่มอีเลินนิ่งใหม่
คุณ ไม่สามารถ ตอบกลับอีเลินนิ่ง
คุณ ไม่สามารถ ลบข้อความของคุณในอีเลินนิ่ง
คุณ ไม่สามารถ แก้ใขเรื่องในอีเลินนิ่ง
คุณ ไม่สามารถ สร้างแบบสำรวจในอีเลินนิ่ง
คุณ ไม่สามารถ ตอบแบบสำรวจในอีเลินนิ่ง

Powered by Web Wiz Forums version 7.6
Copyright www.mtk.ubon2.net

หน้านี้ .2188 วินาที.